Kładziesz się spać, ale zasypianie utrudnia drapanie w gardle? Uczucie suchości, podrażnienie czy wręcz łaskotanie w gardle potrafią być uciążliwe, ponieważ nie tylko przeszkadzają zasnąć, ale i wybudzają w środku nocy. Dowiedz się, co może wywoływać nocne drapanie w gardle i jak rozwiązać ten problem, który niewątpliwie wpływa na jakość snu.
Drapanie w gardle może objawiać się na wiele sposobów, ale zawsze prowadzi do jednego – utrudnia zasypianie, a jak już uda się zmrużyć oczy, to nieprzyjemne dolegliwości są w stanie wybudzić. Przyczynia się to do obniżenia jakości snu, w efekcie czego człowiek budzi się niewyspany, bez energii do działania. Warto zatem poznać przyczyny takiego stanu, aby móc im skutecznie przeciwdziałać. W niektórych przypadkach konieczna może być bowiem konsultacja z lekarzem.
Drapanie w gardle – dlaczego nasila się właśnie w nocy?
W ciągu dnia mało kto zwraca na podrażnienie gardła, które jest „maskowane” m.in. przez stałą produkcję śliny. Szacuje się, że w ciągu doby ślinianki produkują nawet 1,5 l śliny [1], z czego 90-98% powstaje głównie za dnia [2]. Podstawowe jej wydzielanie wynosi średnio od 0,33 ml/min do 0,55 ml/min [3], natomiast w nocy proces wydzielania śliny jest wolniejszy (ok. 0,25 ml/ min) [2]. I to właśnie może powodować spadek poziomu nawilżenia śluzówki. Do tego dochodzi jeszcze oddychanie przez usta, co wysusza gardło.
Uporczywe drapanie w gardle w nocy może nasilać sama pozycja leżąca, przyjmowana podczas snu. Drobne zanieczyszczenia czy śluz spływają wolniej, co może spowodować swędzenie, łaskotanie, itp.
Nasileniu objawów sprzyjają również czynniki środowiskowe, np. nadmiernie suche powietrze w pomieszczeniach (zimą spowodowane ogrzewaniem, a latem włączoną klimatyzacją). Wówczas może pojawić się nie tylko uczucie drapania w gardle, ale również suchy kaszel.
Drapanie w gardle w nocy – jak utrudnia nocną regenerację?
Sen to czas, w którym organizm przechodzi intensywną regenerację. Dochodzi do obniżenia ciśnienie tętniczego krwi, spowolnienia pracy serca, zmniejszenia zużycia glukozy. Zwalnia też metabolizm, spada poziom hormonu stresu, a uwalnia się hormon wzrostu potrzebny m.in. do odbudowy tkanek [4].
Jeśli w nocy dochodzi do ciągłych mikrowybudzeń, spowodowanych m.in. drapaniem w gardle czy bólem gardła, organizm nie jest w stanie się w pełni zregenerować. Częste pobudki w środku nocy mogą też spowodować trudności w ponownym zaśnięciu, w efekcie czego człowiek rano wstanie bez energii, zmęczony i senny.
Co więcej, niedospany organizm jest znacznie bardziej podatny na infekcje, w tym na infekcje górnych dróg oddechowych typowych dla przeziębienia czy grypy.
Drapie Cię w gardle? Czas zdiagnozować przyczynę
Drapanie w gardle może mieć wiele przyczyn, ale jeśli utrzymuje się dłużej, trzeba koniecznie przeprowadzić rozpoznanie. Powodem takiego stanu mogą być m.in.:
- oddychanie przez usta, spowodowane np. zatkanym nosem czy chrapaniem – wówczas dochodzi do wysychania śluzówki, co będzie skutkować wrażeniem łaskotania, a nawet może wywołać odruch kaszlowy;
- niewłaściwa pozycja podczas snu – jeśli zmagasz się np. z katarem i leżysz na wznak, wydzielina może spływać po tylnej ścianie gardła; będziesz mieć wrażenie łaskotania, podrażnienia;
- niedostateczne nawodnienie – jeśli wypijasz mało płynów, wówczas może pojawić się suchość w ustach odpowiadająca za uczucie drapania w gardle;
- narażenie na dym papierosowy i zanieczyszczenia powietrza – jeśli śpisz w zadymionym pomieszczeniu, możesz odczuwać łaskotanie lub podrażnienie gardle.
Pamiętaj, że podrażnienia i ból gardła mogą być spowodowane też innymi czynnikami, np. refluksem żołądkowo-przełykowym. Chociaż ta choroba kojarzy się głównie ze zgagą, jej objawem może być ból gardła czy chrypka, które trwają dłużej niż kilka dni [5]. Suchość w gardle może być też jednym z symptomów schorzeń reumatycznych, cukrzycy, nadczynności tarczycy, chorób nerek [6].
Warto też zwrócić uwagę też na objawy towarzyszące. Jeżeli drapaniu towarzyszy silny ból gardła, spowodowany bakteryjnym zapaleniem gardła, możesz sięgnąć po np. Chlorchinaldin. To lek w postaci tabletek do ssania, który działa miejscowo w gardle, pomagając zwalczać bakterie i łagodzić ból. Ssanie tabletki zwiększa wydzielanie śliny, co przyczynia się do nawilżenia gardła i może zmniejszyć uczucie drapania oraz pieczenia.
Domowe sposoby, które mogą złagodzić drapanie w gardle
Kiedy podrażnienie w gardle pojawia się sporadycznie i nie ma związku z żadną chorobą ani infekcją górnych dróg oddechowych, możesz złagodzić dolegliwości domowymi metodami. O czym pamiętać i czego unikać?
- Zadbaj o odpowiednią wilgotność powietrza w pomieszczeniu – często wietrz sypialnię, zrezygnuj z nadmiernego ogrzewania zimą i intensywnego chłodzenia klimatyzacją latem [6].
- Wspomóż się inhalacjami, np. naparem z nagietka, lipy, szałwii – to sprzyja nawilżeniu śluzówki gardła [6].
- Możesz wykonać płukanie gardła ziołowym naparem lub gotowym preparatem z apteki.
- Warto zadbać też o odpowiednie nawilżenie, pijąc odpowiednią ilość płynów.
Pamiętaj, że uczucie łaskotania w gardle oraz jego podrażnienie wcale nie musi być spowodowane wyłącznie spadkiem ilości śliny produkowanej w nocy. Może wynikać z wielu chorób, dlatego nie zwlekaj i zgłoś się do lekarza, gdy objawy utrzymują się dość długo. To istotne, aby wyeliminować problem zdrowotny – także z racji poprawy jakości snu.
Artykuł na zlecenie marki Chlorchinaldin
Źródła:
[1] Hassmann-Poznańska E., Zaburzenia wydzielania śliny (ślinotok, suchość w jamie ustnej), Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/objawy/74804,zaburzenia-wydzielania-sliny-slinotok-suchosc-w-jamie-ustnej (dostęp: 29.10.2025)
[2] Tomaszewska I.M., Ślina, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/stomatologia/higiena-i-zabiegi-estetyczne/122754,slina (dostęp 29.10.2025)
[3] Szydlarska D., Grzesiuk W., Kupstas A., Bar-Andziak E., Ślina jako materiał diagnostyczny, Forum Medycyny Rodzinnej 2008, tom 2, nr 6, 454–464, Copyright © 2008 Via Medica, ISSN 1897–3590
[4] Witryna: https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/jak-dbac-o-dobry-sen (dostęp online: 29.10.2025)
[5] Stanek-Misiąg E., Refluks bez zgagi, Medycyna Praktyczna: https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/wywiady/272791,refluks-bez-zgagi (dostęp: 29.10.2025)
[6] Witryna: https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/aktualnosci/show.html?id=183385 (dostęp: 29.10.2025)
